{"id":25,"date":"2024-07-17T13:10:03","date_gmt":"2024-07-17T13:10:03","guid":{"rendered":"http:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/?p=25"},"modified":"2024-07-17T13:11:07","modified_gmt":"2024-07-17T13:11:07","slug":"najbardziej-amerykanski-ze-wszystkich-cytrusow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/?p=25","title":{"rendered":"Najbardziej ameryka\u0144ski ze wszystkich cytrus\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Cytrusy pochodz\u0105 z ciep\u0142ych i wilgotnych cz\u0119\u015bci Azji. Obecna teoria g\u0142osi, \u017ce gdzie\u015b oko\u0142o pi\u0119ciu lub sze\u015bciu milion\u00f3w lat temu jeden z rodzic\u00f3w wszystkich odmian cytrus\u00f3w podzieli\u0142 si\u0119 na oddzielne gatunki, prawdopodobnie z powodu zmian klimatycznych. Trzy owoce cytrusowe rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 szeroko: cytron, pomelo i mandarynka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Z wyj\u0105tkiem takich dziwactw, takich jak limonka palczasta, wszystkie inne owoce cytrusowe pochodz\u0105 z naturalnych, a wkr\u00f3tce sztucznych krzy\u017c\u00f3wek, a nast\u0119pnie krzy\u017c\u00f3wek krzy\u017c\u00f3wek – i tak dalej, z tych w\u0142a\u015bnie trzech owoc\u00f3w. Cytrusy naturalnie hybrydyzuj\u0105, gdy dwie odmiany s\u0105 sadzone blisko siebie. Dlatego tworzenie nowych gatunk\u00f3w cytrus\u00f3w troch\u0119 mo\u017ce przypomina\u0107 mieszanie i ponowne mieszanie kolor\u00f3w podstawowych. Przyk\u0142adowo, po skrzy\u017cowaniu kwa\u015bnej pomara\u0144czy z cytronem otrzymujemy cytryn\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Grejpfrut jest mieszank\u0105 pomelo – owocu bazowego – i s\u0142odkiej pomara\u0144czy, kt\u00f3ra sama w sobie jest hybryd\u0105 pomelo i mandarynki. Poniewa\u017c wszystkie te owoce bazowe pochodz\u0105 z Azji, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 hybrydowych owoc\u00f3w cytrusowych r\u00f3wnie\u017c pochodzi z Azji. Grejpfrut jednak taki nie jest. W rzeczywisto\u015bci grejpfrut zosta\u0142 po raz pierwszy znaleziony na \u015bwiecie, na Barbadosie, prawdopodobnie w po\u0142owie XVI wieku.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki grejpfruta s\u0105 owiane tajemnic\u0105.<\/h2>\n\n\n\n

Drzewa cytrusowe by\u0142y sadzone od niechcenia przez Europejczyk\u00f3w w ca\u0142ych Indiach Zachodnich, a hybrydy pojawia\u0142y si\u0119 wsz\u0119dzie. Niestety, dokumentacja dotycz\u0105ca tego, kto co sadzi\u0142 i z czym si\u0119 miesza\u0142, by\u0142a bardzo sk\u0105pa. Ostro\u017cni hodowcy, nawet w 1600 roku, stosowali taktyki, takie jak odst\u0119py i szczepienie (w kt\u00f3rym cz\u0119\u015b\u0107 jednego drzewa jest przymocowana do podk\u0142adki innego), aby unikn\u0105\u0107 hybrydyzacji. W tamtym czasie w Indiach Zachodnich nikt si\u0119 tym nie przejmowa\u0142. Po prostu sadzili r\u00f3\u017cne rzeczy, co czasami \u2013 kolokwialnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 nie dzia\u0142a\u0142o to zbyt dobrze.<\/p>\n\n\n\n

Wiele odmian cytrus\u00f3w, ze wzgl\u0119du na nadmiern\u0105 wsobno\u015b\u0107, nie tworzy nawet drzew owocowych. Cytrusy hybrydyzuj\u0105 tak \u0142atwo, \u017ce bez w\u0105tpienia istniej\u0105 tysi\u0105ce odmian w naturze i w uprawie. Czasem \u015blepy los mo\u017ce zaowocowa\u0107 czym\u015b wyj\u0105tkowym, na przyk\u0142ad grejpfrutem, kt\u00f3rego pocz\u0105tki s\u0105 szczeg\u00f3lnie niejasne, Cz\u0119\u015bciowo problem polega na tym, \u017ce s\u0142owo „grejpfrut” nie zosta\u0142o nawet zapisane, przynajmniej nie w \u017cadnych zachowanych dokumentach, a\u017c do lat trzydziestych XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej by\u0142 on prawdopodobnie znany jako „shaddock<\/em>„, co jest szczeg\u00f3lnie myl\u0105ce, poniewa\u017c shaddock jest r\u00f3wnie\u017c s\u0142owem u\u017cywanym w odniesieniu do pomelo. (S\u0142owo to mog\u0142o pochodzi\u0107 od nazwiska handlarza, niejakiego kapitana Philipa Chaddocka, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 mie\u0107 zwi\u0105zek z wprowadzeniem pomelo na wyspy Zatoki Meksyka\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jako wi\u0119kszy, bardziej kwa\u015bny owoc cytrusowy ze szczeg\u00f3lnie grub\u0105 sk\u00f3rk\u0105, pomelo jest tym, co zapewnia gorycz wszystkim kolejnym gorzkim owocom cytrusowym, w tym grejpfrutowi. W najwcze\u015bniejszej i najlepszej historii owoc\u00f3w na Barbadosie, napisanej przez Griffitha Hughesa w 1750 roku, znajduj\u0105 si\u0119 opisy wielu niezwyk\u0142ych hybryd, kt\u00f3re hodowane by\u0142y na Barbados. Drzewa te obejmuj\u0105 w\u0142a\u015bnie shaddock, drzewo, kt\u00f3re nazwa\u0142 „z\u0142ot\u0105 pomara\u0144cz\u0105” i drzewo, kt\u00f3re nazwa\u0142 „zakazanym owocem”. To w\u0142a\u015bnie to ostatnie drzewo Hughes opisa\u0142 jako najsmaczniejsze, a gdy grejpfrut ostatecznie sta\u0142 si\u0119 najs\u0142ynniejszym i najpopularniejszym owocem cytrusowym Indii Zachodnich, powszechnie uwa\u017cano, \u017ce jest to ten, kt\u00f3ry kiedy\u015b nazywano Zakazanym Owocem.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy badacze sp\u0119dzili lata na przeszukiwaniu \u017ar\u00f3de\u0142 w poszukiwaniu historycznych opis\u00f3w kszta\u0142t\u00f3w li\u015bci cytrus\u00f3w i kolor\u00f3w owoc\u00f3w. Doszli w ten spos\u00f3b do wniosku, \u017ce z tych trzech ciekawie nazwanych owoc\u00f3w, to shaddock by\u0142 pomelo, z\u0142ota pomara\u0144cza by\u0142a w rzeczywisto\u015bci grejpfrutem, a Zakazany Owoc by\u0142 w rzeczywisto\u015bci czym\u015b zupe\u0142nie innym. I w sumie nie wiadomo czym. Dowodzi to jednego: ca\u0142a ta zabawa to w du\u017cej mierze zgadywanie, prawie wszystko, poniewa\u017c cytrusy to zachwycaj\u0105co chaotyczna kategoria owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie zadziwiaj\u0105ca jest nazwa grejpfrut, kt\u00f3ra \u2013 przynajmniej w teorii \u2013 powinna wskazywa\u0107 jakie\u015b powinowactwo grapefruita do winogron (grape). Co ciekawe, pasjonaci udokumentowali, \u017ce do 1698 roku na Barbadosie nie by\u0142o winoro\u015bli. Oznacza to, wed\u0142ug jednej z teorii, \u017ce wielu mieszka\u0144c\u00f3w wyspy tak naprawd\u0119 nie wiedzia\u0142o, jak smakuj\u0105 winogrona. Jedyn\u0105 lokaln\u0105 ro\u015blin\u0105 podobn\u0105 do winogron mog\u0142oby by\u0107 winogrono morskie, kt\u00f3re ro\u015bnie w du\u017cych ilo\u015bciach na ca\u0142ych Karaibach, jednak ono wcale nie jest winogronem. Produkuje za to ki\u015bcie owoc\u00f3w, kt\u00f3re wygl\u0105daj\u0105 bardzo podobnie do winogron, ale nie s\u0105 szczeg\u00f3lnie smaczne. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 do\u015b\u0107 kwa\u015bne i nieco gorzkie, podobnie jak grejpfrut.<\/p>\n\n\n\n

Sprowadzenie grejpfruta na kontynent ameryka\u0144ski w latach dwudziestych XIX wieku przypisuje si\u0119 niezwykle barwnej postaci, mitomanowi i przedsi\u0119biorcy Francuzowi o nazwisku Odet Philippe. By\u0142 on pierwszym sta\u0142ym europejskim osadnikiem w hrabstwie Pinellas na Florydzie. Grejpfrut by\u0142 ulubionym owocem cytrusowym Philippe’a, kt\u00f3ry stworzy\u0142 jego ogromne plantacje, a nast\u0119pnie przekaza\u0142 komponenty do szczepienia swoim s\u0105siadom, aby sami mogli go uprawia\u0107. \u017beby by\u0142o jasne \u2013 pierwsze znane grejpfruty by\u0142y \u017c\u00f3\u0142to-bia\u0142e w \u015brodku. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Floryda to teren tradycyjnie niego\u015bcinny: bagnisty, wilgotny i malaryczny. Do czasu wojny secesyjnej populacja Florydy by\u0142a najni\u017csza ze wszystkich po\u0142udniowych stan\u00f3w. Jednak to w\u0142a\u015bnie tamtejsze gaje cytrusowe zach\u0119ci\u0142y ludzi tradycyjnie bior\u0105cych los we w\u0142asne r\u0119ce do osadnictwa w tym gor\u0105cym, nawiedzanym przez huragany i malari\u0119 regionie. Gdyby nie fakt, \u017ce wyj\u0105tkowo dobrze uprawia si\u0119 tam cytrusy, historia tego stanu z pewno\u015bci\u0105 by\u0142aby inna.<\/p>\n\n\n\n

Jednak w\u0142a\u015bnie pod koniec XIX wieku zbudowano linie kolejowe, aby dostarcza\u0107 cytrusy. Grejpfrut by\u0142 ich ogromn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 – do reszty kraju i poza jego granice. Jedna z tych linii nosi\u0142a nawet nazw\u0119 Orange Belt Railway. W 1910 roku na florydzkiej plantacji Atwood odkryto, \u017ce jedno z drzew produkuje r\u00f3\u017cowe grejpfruty. Sta\u0142o si\u0119 to ogromnym sukcesem, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do opatentowania grejpfruta Ruby Red w 1929 roku. Wkr\u00f3tce Atwood sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym na \u015bwiecie producentem grejpfrut\u00f3w, dostarczaj\u0105c to, co by\u0142o uwa\u017cane za luksusowy produkt dla rodziny kr\u00f3lewskiej i arystokracji.
Grejpfrut utrzyma\u0142 swoj\u0105 popularno\u015b\u0107 w USA przez kolejne dziesi\u0119ciolecia, a pom\u00f3g\u0142 mu w tym tak\u017ce PR \u2013 by\u0142 to owoc popularny w\u015br\u00f3d klas posiadaj\u0105cych. Pojawi\u0142a sie tak\u017ce dieta grejpfrutowa, kt\u00f3ra mia\u0142a okresowe fale popularno\u015bci pocz\u0105wszy od lat trzydziestych XX wieku. <\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe, nasz tajemniczy bohater od dawna kojarzony by\u0142 ze zdrowiem. Nawet w XIX wieku i wcze\u015bniej, pierwsi kronikarze owoc\u00f3w na Karaibach opisywali je jako dobre dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


By\u0107 mo\u017ce jest co\u015b w jego smaku – po\u0142\u0105czeniu gorzkiego, kwa\u015bnego i s\u0142odkiego mog\u0142o by\u0107 poczytywane jako lecznicze.<\/p>\n\n\n\n

A gdy o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach leczniczych mowa, na koniec warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce owoc ten wykazuje wyj\u0105tkowo du\u017c\u0105 liczb\u0119 interakcji z r\u00f3\u017cnymi typami substancji chemicznych przyjmowanych przez cz\u0142owieka. Ale to temat na zupe\u0142nie inn\u0105 histori\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cytrusy pochodz\u0105 z ciep\u0142ych i wilgotnych cz\u0119\u015bci Azji. Obecna teoria g\u0142osi, \u017ce gdzie\u015b oko\u0142o pi\u0119ciu lub sze\u015bciu milion\u00f3w lat temu jeden z rodzic\u00f3w wszystkich odmian cytrus\u00f3w podzieli\u0142 si\u0119 na oddzielne gatunki, prawdopodobnie z powodu zmian klimatycznych. Trzy owoce cytrusowe rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 szeroko: cytron, pomelo i mandarynka. Z wyj\u0105tkiem takich dziwactw, takich jak limonka palczasta, wszystkie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4],"class_list":["post-25","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-grapefruit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34,"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25\/revisions\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roslinywdzialaniu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}